Profesyonel yazılım sistemleri birçok komponentin birleşiminden oluşur. Yazılım esnasında bir çok ekip birbirinden bağımsız, sistemin bütününü oluşturan değişik komponentler üzerinde çalışırlar. Bir komponent, belirli bir işlevi yerine getirmek için hazırlanmış bir ya da birden fazla Java sınıfından oluşmaktadır.

Command tasarım şablonunu açıklamak için televizyonu uzaktan kumanda etme aletini metafer (mecazi örneklendirme) olarak kullanmak istiyorum. Kanalları değiştirmek için kumanda aleti üzerinde belirli bir tuşa basarız. Tusa basıldığı anda kumanda aleti televizyona bir komut göndererek, kanalın değişmesini sağlar. Aynı şekilde televizyonu açıp, kapatmak ve ses ve renk ayarlarını yapmak için değişik tuşlar kullanılır.

Adapter tasarım şablonu yardımı ile, sistemde mevcut bulunan bir sınıfın sunduğu interface (sınıf metodları) başka bir sınıf tarafından kullanilabilir şekilde değiştirilir (adapte edilir). Bu adapter yardımı ile birbiriyle beraber çalışamıyacak durumda olan sınıflar, birlikte çalışabilir hale getirilir.

TasarimDesenleri.com İlker Konar tarafından hazırlanmış olan, tasarım şablonlarını tanıtıcı bir kaynak websayfadır. Tasarım şablonları ile ilgilenenlere duyurulur.

Bir işlemi yapabilmek için birden fazla yöntem (algoritma) mevcut olabilir. Yerine göre bir yöntem seçip, uygulamak için Strategy tasarım şablonu kullanılır. Her yöntem (algoritma) bir sınıf içinde implemente edilir.

Iterator tasarım şablonu ile bir listede yer alan nesnelere sırayla, listenin yapısını ve çalışma tarzını bilmek zorunluluğumuz olmadan erişebilir ve bu nesneler üzerinde işlem yapabiliriz.

Birçok programın var olma nedeni veriler üzerinde işlem yapmak,verileri bilgibankalarında depolamak ve bu verileri tekrar edinmektir. Bu böyle olunca, verilerin program tarafından nasıl bilgibankalarına konulduğu ve tekrar edinildiği önem kazanmaktadır. Data Access Objects (DAO) tasarım şablonu ile, kullanılan veritabanına erişim ve veri depolama-edinme işlemi daha soyutlaştırılarak, diğer katmanların veritabanına olan bağımlılıkları azaltılır. DAO ile diğer katmanlar etkilenmeden veritabanı ve bilgibankası değiştirilebilir. Daha öncede belirttiğim gibi, amacımız birbirini kullanan ama birbirine bağımlılıkları çok az olan katmanlar oluşturmak ve gerekli olduğu zaman bir katmanı, diğer katmanlar etkilenmeden değiştirebilmek olmalıdır. Katmanlar arası bağımlılık interface sınıfları üzerinden olduğu sürece bu amacımıza her zaman ulaşabiliriz.

Bazı şartlar altında bir sınıftan sadece bir nesnenin oluşturulması ve oluşturulan bu nesnenin
tüm sistemde kullanılması gerekebilir. Örneğin bilgibankası için bir connection pool
(bilgibankası bağlantı havuzu) sadece bir defa oluşturulmalı ve kullanılmalıdır. Bu durumda
Singleton tasarım şablonu kullanılarak, bir sınıftan sadece bir nesnenin oluşturulması
sağlanabilir.

Yazılım esnasında tekrar eden sorunları çözmek için kullanılan ve tekrar kullanilabilir tipte kod yazılımını destekleyen bir ya da birden fazla sınıftan oluşmuş modül ve program parçalarına Tasarım Şablonu denir. Tasarım şablonları, programcılar tarafından edindikleri tecrübeler doğrultusunda oluşmuş kalıplardır. Bu kalıplar sorunu tanımlıyarak, çözümü için gerekli atılması gereken adımlari ihtiva ederler. Kullanıcı kalıbı, tanımlanmış sorunu çözmek için tekrar tekeri icat etmek zorunda kalmadan kullanabilir.